ThaiAI Lens · ห้องทดลองปัญญาประดิษฐ์ภาษาไทยผ่านสื่อภาพแบบโต้ตอบ
เว็บแอปพลิเคชันห้องทดลองปัญญาประดิษฐ์ภาษาไทยแบบโต้ตอบครบวงจร 11 หมวด 4 ระดับ พร้อมระบบสำรวจชุดข้อมูลไทย และ AI แนะนำคอนเซ็ปต์ในเบราว์เซอร์
📖รายละเอียดและการพัฒนาโครงงาน
เว็บแอปพลิเคชัน "ThaiAI Lens" ได้รับการพัฒนาขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้ผู้เรียนชาวไทย ก้าวจากการเป็น "ผู้ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์" ไปสู่การเป็น "ผู้สร้างนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์" ผ่านการเรียนรู้ด้วยสื่อภาพแบบโต้ตอบ สอดรับกับนโยบาย "AI Love U" ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ท่ามกลางสภาวะการขาดแคลนบุคลากรด้านปัญญาประดิษฐ์ของประเทศไทยที่สูงถึง 80,000 คน อย่างไรก็ตาม แหล่งเรียนรู้ปัญญาประดิษฐ์ที่ใช้รูปแบบการเรียนรู้ผ่านสื่อภาพแบบโต้ตอบ (Interactive Visualization based Learning) ซึ่งมีหลักฐานเชิงประจักษ์ว่ามีประสิทธิภาพสูงกว่าการเรียนแบบบรรยายนั้น ส่วนใหญ่เป็นภาษาอังกฤษและมุ่งอธิบายแนวคิดเพียงหัวข้อใดหัวข้อหนึ่งเป็นการเฉพาะ คณะผู้พัฒนาจึงออกแบบเว็บแอปพลิเคชันให้ทำหน้าที่เป็น "ห้องทดลองปัญญาประดิษฐ์ภาษาไทย" ที่รวบรวมเนื้อหาไว้อย่างครบวงจรในที่เดียว โดยผู้เรียนสามารถปรับพารามิเตอร์ของแบบจำลองและสังเกตผลลัพธ์ได้แบบเรียลไทม์
เนื้อหาการเรียนรู้ในเว็บแอปพลิเคชันครอบคลุมการเรียนรู้ของเครื่อง (Machine Learning) และการเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) ทั้ง 11 หมวด จัดเรียงเป็น 4 ระดับ ตั้งแต่ระดับรากฐาน (คณิตศาสตร์สำหรับปัญญาประดิษฐ์ การเรียนรู้ของเครื่องคลาสสิก และโครงข่ายประสาทเทียมพื้นฐาน) ระดับปัญญาประดิษฐ์ตามประเภทข้อมูล (ตาราง รูปภาพ ข้อความ และเสียง) ระดับเทคนิคขั้นสูง (ปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์และปัญญาประดิษฐ์เชิงตัวแทน) ไปจนถึงระดับการประยุกต์ใช้และจริยธรรมของปัญญาประดิษฐ์ โดยผู้เรียนสามารถเลือกเรียนรู้ตามระดับเพื่อปูพื้นฐานอย่างเป็นระบบ หรือเลือกเข้าสู่หมวดที่สนใจได้โดยตรงตามความต้องการ
เว็บแอปพลิเคชันประกอบด้วย 3 ฟังก์ชันหลัก ได้แก่:
- ▸สื่อภาพแบบโต้ตอบ (Interactive Visualization): ระบบนำเสนอเนื้อหาการเรียนรู้ของเครื่องและการเรียนรู้เชิงลึกในรูปแบบสื่อภาพที่ผู้เรียนสามารถปรับพารามิเตอร์ของแบบจำลอง อาทิ ค่าน้ำหนัก ค่าเรียนรู้ และจำนวนชั้นของโครงข่ายประสาทเทียม พร้อมสังเกตผลลัพธ์การเปลี่ยนแปลงได้แบบเรียลไทม์ ประกอบกับคำอธิบายว่าผลลัพธ์เปลี่ยนแปลงอย่างไรและเพราะเหตุใด
- ▸พื้นที่สำรวจชุดข้อมูล (Thai Dataset Explorer): ระบบจัดเตรียมชุดข้อมูล 3 ชุด ได้แก่ Wisesight Sentiment Corpus, Wongnai Reviews และ CIFAR-10 พร้อมสื่อภาพการวิเคราะห์ในหลากหลายมุมมอง อาทิ การกระจายของป้ายกำกับ การลดมิติด้วย t-SNE และ UMAP ตารางความสับสน (Confusion Matrix) และแผนที่ความร้อนของแบบจำลอง ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจขั้นตอนการทำงานของปัญญาประดิษฐ์ครบ วงจร
- ▸ค้นพบคอนเซ็ปต์ตามบริบท (Context Aware Concept Discovery): ระบบประยุกต์ใช้เทคนิคการฝังตัวเชิงความหมาย (Semantic Embedding) ในการแนะนำคอนเซ็ปต์ปัญญาประดิษฐ์ที่เหมาะสมกับบริบทและความสนใจของผู้เรียนแต่ละคน โดยรับข้อความโจทย์ภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษเป็นข้อมูลนำเข้า
🛠️เทคโนโลยีหลักที่นำมาใช้ในระบบ
ประกอบด้วย Next.js และ React สำหรับการพัฒนาส่วนติดต่อผู้ใช้, ไลบรารี D3.js และ Three.js สำหรับการสร้างสื่อภาพแบบโต้ตอบในสองและสามมิติ, ไลบรารี Transformers.js ร่วมกับโมเดล paraphrase-multilingual-MiniLM-L12-v2 สำหรับฟังก์ชันค้นพบคอนเซ็ปต์ตามบริบทที่ทำงานในเบราว์เซอร์ของผู้ใช้โดยไม่จำเป็นต้องส่งข้อมูลไปประมวลผลที่ฝั่งเซิร์ฟเวอร์ และ Python Offline Pipeline ที่ใช้ไลบรารี scikit-learn, umap-learn และ PyTorch ร่วมกับเทคนิค Gradient Weighted Class Activation Mapping (Grad-CAM) ในการประมวลผลและสร้างสื่อภาพการวิเคราะห์ชุดข้อมูลล่วงหน้า
เว็บแอปพลิเคชันใช้ภาษาไทยเป็นภาษาหลัก พร้อมรองรับการใช้งานเป็นภาษาอังกฤษเพื่อขยายโอกาสในการเข้าถึงผู้เรียนทั้งในและต่างประเทศ ผู้ใช้สามารถเข้าถึงเนื้อหาได้ผ่านเว็บเบราว์เซอร์ทุกที่ทุกเวลา และนำไปประยุกต์ใช้ได้ในหลากหลายบริบท อาทิ การใช้เป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนในรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ และการใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับผู้สนใจทั่วไปที่ต้องการทำความเข้าใจหลักการเชิงลึก การพัฒนาเว็บแอปพลิเคชัน ThaiAI Lens จึงสอดคล้องกับแนวคิดนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Innovation) ในเชิงสังคมผ่านการลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงความรู้ปัญญาประดิษฐ์คุณภาพสูง ในเชิงเศรษฐกิจผ่านการเพิ่มจำนวนบุคลากรพื้นฐานที่จะป้อนเข้าสู่โครงการระดับวิชาชีพของประเทศ และในเชิงสิ่งแวดล้อมผ่านการออกแบบระบบให้ทำงานในลักษณะเว็บแบบสถิต (Static Site) ที่ช่วยลดการใช้พลังงานของเซิร์ฟเวอร์